Op een dag werd ik ineens geconfronteerd met de realiteit van ouderdom, ziekte en dood. Ja, ik wist ook daarvoor al, dat alles wat leeft gaat sterven, maar nu drong het ineens door: ook ik ben stervende, het is alleen maar een kwestie van tijd, en als ik goed kijk, zie ik dat mijn hele leven heeft bestaan uit ontstaan en vergaan, en dat ik ook nu weer aan het uit elkaar vallen ben…

Natuurlijk, eerst deed ik alles om aan dat besef te ontkomen: ik dook onder in plannen, projecten en voorstellingen die me -voor kortere of langere tijd- konden betoveren. En dat was prachtig, want mede uit die waan is in mijn leven veel tot vorm gekomen.  Maar op een gegeven moment lukte het gewoon niet meer om voor onvergankelijk te verslijten wat voorbijgaat, of voor vermijdbaar te houden wat onontkoombaar blijkt…

Zowel uit mijn binnenwereld (dromen, gedachten, herinneringen) als uit de buitenwereld drong de werkelijkheid van radicale vergankelijkheid zich steeds onverhulder aan me op. Wat te doen met die onontkoombaarheid? ‘If you can’t beat them, join them’! En dat is een gouden keus gebleken…

Ik stapte op het ‘pad van vergankelijkheid’. Voetje voor voetje leerde ik zien dat de schoonheid van de bloem juist bestaat uit zijn vergankelijkheid, en dat het vuurwerk van het leven juist zo mooi is omdat het verrijst tegen de zwarte achtergrond van het niets, en daarnaar terugkeert. Dat pad is voor mij ook een pad van bevrijding geworden: ik hoef niet meer te dansen naar het pijpen van mijn doodsangst…Voor mij is dat pad steeds meer samengevallen met het pad van de boeddha, de man die de ervaring van vergankelijkheid centraal stelde, maar het pad van vergankelijkheid kun je op 1000 verschillende manieren lopen…

Mijn ervaringen heb ik verwerkt in een ‘leergang leven met ouderdom, ziekte en dood’. Die leergang hebben we de afgelopen vier jaar met 100 studenten gedeeld, en is mede ontwikkeld met psychologe en hoogleraar Dian Marie Hosking en psychologe en psychotherapeute Gerdy van Bellen. Daarbij heb ik van Dian Marie veel geleerd over durven werken met leegte en de ervaring van ‘inter connectedness’. Van Gerdy heb ik vooral haar heldere en niet oordelende bewustzijn leren waarderen, en het speelse element dat ze in alle leergangen wist te introduceren. Hen beiden ben ik zeer dankbaar voor de wijsheid (en de humor!) die ze met mij deelden. Over mijn inbreng in de leergang wil ik nog schrijven, dat deze sterk is beinvloed door het werk van psycholoog en leraar Dr. Han de Wit, vooral door zijn boeken ‘de verborgen bloei’ en ‘contemplatieve psychologie’. Ook voor zijn meditatiebegeleiding en coaching op het pad ben ik Han grote dank verschuldigd.

In onze leergang werken we veel met mindfulness en stilte. We besteden veel tijd aan ervaringen met en herinneringen aan ‘ouderdom, ziekte en dood’.  We delen onze ervaringen in respect, en zetten onze dialogen daarover in het teken van ‘spreken en luisteren uit het hart’. Ook werken we met visualisaties, lichaamswerk en rollenspellen. Je bent van harte uitgenodigd om mee te doen!

De realiteit van ouderdom, ziekte en dood.

De realiteit van ouderdom, ziekte en dood.