Ernst Kleisterlee

Over geboorte, ouderdom, ziekte en dood

Auteur: Ernst Kleisterlee (pagina 1 van 3)

Tot god bidden om van hem leeg te worden…

Een citaat uit het werk van Meister Eckhart, ergens rond 1300 in Duitsland geschreven. Het werk van deze Dominicaner monnik doet me vaak aan dat van de Boeddha denken. Die sprak 1800 jaar voor Eckhart ook over de leegte. Zijn stelling is: lijden lost op, wanneer de geest zich de leegte realiseert.

Wat bedoelde de Boeddha met ‘leegte’?
Ik denk dat hij zag, dat de werkelijkheid leeg is van onze concepten, systemen, ideeën, beschouwingen e.d.. Weliswaar zijn de concepten etc,  als de scheppingen van onze geest, in de wereld, maar de wereld is niet in de concepten te vinden. De scheiding en ‘verdinging’ die we met onze tweedelingen in de oneindige stroom der dingen aanbrengen is de bron van alle lijden. Ook het opdelen van de werkelijkheid in God en ‘de rest’ is daarvan een voorbeeld.

cropped-Caspar-David-Friedrich-monk-by-the-sea.jpg

De Boeddha spreekt –net als Eckhart – over het pad van ontlediging, het systematisch werken aan de realisering van de leegte, of –andersom gezegd- aan de onttakeling van wat boeddhisten ‘ego’ zijn gaan noemen, het ego van ‘zelf’ en het ego van ‘ander’.
‘Ontlediging’ gaat dan over het loslaten van de subject/object illusie, van de gedachte dat we vanuit gescheidenheid iets definitiefs, iets finaals of iets essentieels over onszelf of de wereld zouden kunnen zeggen, alsof dat wat spreekt er zelf buiten staat: ‘alle praat over boven komt van beneden’, om een hedendaags theoloog (Kuitert) te parafraseren.

Dat pad van ontlediging kun je prachtig typeren met ‘tot god bidden om van hem leeg te worden’. Dat probeer ik via het boeddhisme te lopen. Het is geweldig om te zien, dat ook in andere levensbeschouwingen mensen dat pad voor mij volledig herkenbaar gaan. Dat geeft weer zo’n mooie ervaring van verbinding…

Rumi

‘By day I praised you
and never knew it.
By night I stayed with you
and never knew it.

goddess of dance

 

 

 

 

I always thought that
I was me–but no,
I was you
and never knew it.’

Rumi, translated by Shahram Shiva

If at last

If, at last,
the merest rumour of your scent
warms the air drifting to my door,
I shall shake my thin thighs loose.
My hair will grow back in the usual places,
my eyes regain their focus, my ears
will hear words and speeches again.

Frida Kahlo-love embrace

 

 

 

 

Cicadas will chirr live under the marsh grass.
Perhaps it would be June,
the green returning to the trees.

When your shadow crosses my door,
please enter without fear.
But remember not to ask where I’d been
or what had fed me in this empty room
curtained with fine webs of silk.

Ignore the seethe of all my memories.
Come, take my hand.
I am human at your touch

Merlie Alunan

Kreta

Cretan bull fight

Meer dan drieduizend jaar geleden geschilderd,

doet deze fresco me aan het scheermes

van leven en dood denken.

Laatste informatie over leergangen 9 en 10

‘Leven met ouderdom, ziekte en dood.’

Vroeg of laat kom je in aanraking met vergankelijkheid. Je ziet geliefden ernstig ziek worden of sterven, of krijgt zelf je einde in zicht. Dan wil je delen met anderen, en leren wat je kunt doen en zijn. Die gelegenheid krijg je in de leergangen van hospice de liefde.

Leergang ‘9’ en ‘10’

We kijken tijdens de leergangen naar onze angst voor ouderdom, ziekte en dood.
We ontdekken dat we alles ‘in huis’ hebben om daarmee vriendelijk en dapper om te gaan.
We laten ons er niet langer door uit het lood slaan. En we zien dat we die ervaring van nature willen delen met anderen. We doen vervolgens vaardigheden op om als vrijwilliger te kunnen gaan werken bij zieken thuis, in een palliatieve afdeling of hospice.
Leergang ‘9’ start op 29 november 2014, op 4 april 2015 start ‘10’.
De data vind je onderaan dit bericht. Voor beide leergangen zijn nog plaatsen beschikbaar.

Caspar_David_Friedrich_the shore

Ervaringsgericht werken

We werken in de leergangen met mindfulness en stilte. We besteden veel aandacht aan je persoonlijke ervaringen herinneringen aan ‘ouderdom, ziekte en dood’. We delen onze ervaringen in respect, en zetten onze dialogen daarover in het teken van ‘spreken en luisteren uit het hart’. Ook werken we met visualisaties, lichaamswerk en rollenspellen. We werken steeds met groepen tot ongeveer 12 mensen, en stellen de data van onze bijeenkomsten zoveel mogelijk in onderling overleg vast.

Data en prijzen

Voorlopige data voor 9: 29 november, 6 december, 20 december, 10 januari, 24 januari en 7 februari, alle dagen in Rotterdam, van 10-17 uur.
Voorlopige data voor 10: 4 april, 18 april, 2 mei, 23 mei, 13 juni, 27 juni, ook in Rotterdam, van 10-17 uur
Prijs: €295, inclusief koffie, thee, lunch en borrel na afloop. Geld mag nooit een doorslaggevende reden zijn om niet aan onze leergang deel te nemen.
Meer informatie: www.ernstkleisterlee.nl
Je kunt je als belangstellende opgeven via: hospicedeliefde@gmail.com

Wat vorige deelnemers over onze leergang zeiden

• ‘Wat geweldig om eindelijk over gevoelens te kunnen praten, die ik zelfs met mijn eigen partner of familie niet deel’

• ‘Ik heb me er gelijkwaardig en gezien gevoeld’

• ‘Zoals we in de leergang met elkaar omgingen, zo wil ik ook met zieken en stervenden in het hospice omgaan’

• ‘Ik durf nu als vrijwilliger met veel meer vertrouwen de stap naar de palliatieve afdeling te zetten’.

• ‘Wat mooi dat vrijwilligers met ervaring zoveel inbreng in de leergang hebben’.

• ‘Ik ben er vriendelijker voor mezelf en voor anderen door geworden’.

Zen hospice St. Francisco, USA

Voorbeeld hospice in de USA: klik hier

‘Het pad’ als veranderende werkelijkheidsbeleving

Veranderen

De werkelijkheid waarin wij leven verandert voordurend, dat is een open deur.
‘Alles verandert, niets staat stil’: de oude Grieken schreven er al over.
Maar ook de manier waarop wij onze werkelijkheid beleven verandert steeds.
Onze gedachten en emoties spelen in die beleving van de werkelijkheid een belangrijke rol.
Wat we gisteren nog voor begerenswaardig hielden, komt ons vandaag als saai of achterhaald voor, en zaken die we vroeger voor waar hielden doen we nu hoofdschuddend af.
Onze werkelijkheidsbeleving verandert dus door externe en interne factoren.

Levensfasen

Je kunt onze beleving van de werkelijkheid zien veranderen naar de levensfase waarin we verkeren. Van de werkelijkheidsbeleving die we er in onze jeugd op na hielden, is na een aantal jaren niet veel meer over: de meesten van ons zien geen kabouters of feeën meer, ook Sinterklaas bleek niet te bestaan, en onze ouders waren niet echt die reuzen die ons voor ieder onheil konden behoeden. En de manier waarop we als adolescent, jong volwassene en zo verder onze werkelijkheid beleefden: wanneer we er eenmaal op terug kunnen kijken komen veel van onze gedachten en gevoelens ons wel bekend, maar niet meer erg passend of logisch voor. Niet alleen de dingen veranderen dus, maar ook hoe wij ze waarnemen.

Zelfsturing van onze werkelijkheidsbeleving

Kunnen wij de manier waarop wij onze werkelijkheid beleven zelf beïnvloeden?
De psychologie suggereert ons dat dit kan. Wanneer een angstige of overbezorgde levenshouding ons evenwicht bedreigt, of juist wanneer een overmaat aan energie ons tot een last voor onze omgeving maakt: dan zoeken we naar handelswijzen of zelfs behandelingen (‘therapieën’) die ons helpen rustiger en evenwichtiger mensen te worden. We kunnen er dus voor kiezen onze beleving van de werkelijkheid gericht en doelbewust te beïnvloeden.

Sturen waarheen?

Maar ‘beinvloeden’ of zelfs ‘sturen’: welke kant dan op, en hoe?
Laten we er voor het gemak van uitgaan, dat onze werkelijkheidsbeleving zich, van dag tot dag en uur tot uur, heen en weer beweegt op de denkbeeldige as tussen twee polen: die van de ervaring van heelheid, en die van de ervaring van gebrokenheid. In het ene uiterste doet de werkelijkheid zich aan ons voor als ‘pure verbinding’, met de daarbij horende ervaring van grote vreugde. In het andere uiterste ervaren we de werkelijkheid als een bron van nooit aflatend lijden…En (gelukkig?) verkeren we over het algemeen ergens in het midden tussen deze twee polen. Mij lijkt, dat we onze werkelijkheidsbeleving willen sturen naar de ervaring van ‘heelheid’.

androgino-aurora-consurgens-libro-del-s-xv

Twee wegen

Als we streven naar de ervaring van heelheid, dan dienen zich twee wegen aan.
Ik noem de ene ‘het materiële pad’, en de andere ‘het spirituele pad’ Het pad dat we in ons leven feitelijk bewandelen heeft altijd iets van beide…

Het materiële pad gaat ervan uit, dat we onszelf en onze buitenwereld zodanig kunnen ‘bewerken’, dat er een situatie van continue behoeftebevrediging ontstaat. Als we maar voldoende kennis en sociale vaardigheden opdoen, kunnen we met de mensen en dingen om ons heen in een verhouding leven, die ons alles brengt wat we nodig hebben. We leren dan te verkrijgen wat we menen nodig te hebben, en te vermijden wat ons niet goed uit lijkt te komen. Sleutelwoorden hier zij kennis, vaardigheden, succes, beheersing, macht.
Het spirituele pad gaat ervan uit, dat wij onszelf en de wereld nooit voldoende kunnen kennen en beheersen om succesvolle manipulatie van beide te realiseren: wij zijn onszelf ten diepste vreemd, en de wereld blijft ons met het onverwachte verrassen: op die ‘cakewalk’ is geen stabiliteit te grondvesten. Het spirituele pad gaat uit van de constatering, dat de ervaring van ‘heelheid’ zich onder zowel gunstige als ongunstige materiële omstandigheden kan voordoen.
Het gaat ervan uit, dat we kunnen leren om zowel voor- als tegenspoed in ons leven ‘als sieraden te dragen’, om een Tibetaanse meditatiemeester te citeren. Sleutelwoorden hier zijn overgave, inzicht, geduld, zachtmoedigheid en levensmoed.

De spirituele weg

We zijn in het westen sinds de Renaissance erg op het materiële pad gaan mikken. Dat heeft ons enorm veel voordeel gebracht. Maar we komen er nu zo langzamerhand achter, dat een te grote nadruk daarop leidt tot geweld ten opzichte van het milieu en tot verwaarlozing van de menselijke behoefte aan de ervaring van verbondenheid en geestelijke groei.
Het materiële pad lijkt ten diepste gefundeerd op de diepe ervaring van gebrokenheid die het juist probeert op te lossen!
Het spirituele pad wijst ons de ‘innerlijke weg’: werken met onze beleving van de werkelijkheid, dus met onze geest. Hoe kunnen we onze geest beïnvloeden in de richting van grotere helderheid en compassie: dat is dan de centrale vraag.
Daarover in een volgende blog meer.

EK, oktober 2014

Geraadpleegde literatuur:

‘Contemplatieve psychologie’, door dr. H.F. de Wit, Agora/Pelckmans, 2000
‘De verborgen bloei’, door dr. H.F. de Wit, Kok Agora, 1999

We are really stardust

space

 

 

 

 

De materie waaruit ons lichaam bestaat is geboren in een botsing van sterren.

Dat is althans het beeld dat we ons nu van ons ontstaan vormen.

Een korte video maakt dit duidelijk:

video bekijken

Maar hoe kan het kleinere ooit het grotere bevatten?

Brandend hart

Kurukulla

In ons allemaal brandt het verlangen naar het open hart: de ervaring van intiem contact met alles dat leeft en ooit geleefd heeft. Wanneer we vanuit die ervaring leven, voelen we ons geïnspireerd: we ervaren gedragen te worden door een golf groter dan wijzelf. We zetten nieuwe dingen in de wereld, en verspreiden het licht van openheid en compassie om ons heen. Wanneer we niet kunnen leven vanuit die ervaring verliezen we onze energie, we lopen ‘door de stroop’, we komen niet meer tot nieuwe dingen: ons leven begint ons een last te worden…..We kunnen onszelf en elkaar helpen de weg (terug) te vinden naar dat open hart.

THE CATTAIL

goddess of dance“I thought that I had told you
about joy,” said the cattail…

Toes wiggling in the soft
marsh muck,

Practiced hips swaying
in the breeze,

Undressing silky seed tufts
with a pleasurable sigh
and impish grin.

“Were you not listening?”

© 2011-2014/Jamie K. Reaser
Published in “Sacred Reciprocity: Courting the Beloved in Everyday Life” (www.hiraethpress.com)
Oudere berichten

© 2019 Ernst Kleisterlee

Theme by Anders NorenTop ↑